📚

PCR (Put-Call Ratio) लाई कसरी बुझ्ने: इंट्राडे ट्रेडिंगका लागि एक सटीक गाइड

4 जुलाई 2026

PCR के हो र यो किन महत्त्वपूर्ण छ?

नमस्ते साथीहरू! SaralChart को यस विशेष ब्लगमा स्वागत छ। एक सफल ट्रेडर बन्नका लागि केवल चार्ट हेर्नु मात्र पर्याप्त छैन, बरु तपाईंले मार्केटको 'मुड' बुझ्न आवश्यक छ। जब हामी Nifty वा Bank Nifty मा ट्रेड गर्छौं, तब प्रायः हामी केवल CPR वा VWAP मा निर्भर रहन्छौं। तर के तपाईंलाई थाहा छ कि PCR (Put-Call Ratio) को डेटाले तपाईंलाई मार्केटको दिशाको एउटा फरक दृष्टिकोण दिन सक्छ?

PCR ले हामीलाई यो बताउँछ कि मार्केटमा कति Put किनिएका वा बेचिएका छन् र कति Call। सरल भाषामा भन्नुपर्दा, यो मार्केटको सेन्टिमेन्ट मापन गर्ने एउटा मापदण्ड हो।

PCR को गणना (Calculation) कसरी गर्ने?

PCR निकाल्न धेरै सरल छ। यसका लागि तपाईंले NSE को वेबसाइटमा गएर Option Chain हेर्नुपर्छ। यसको फर्मुला हो:

PCR = Total Put OI / Total Call OI

यहाँ OI को अर्थ 'Open Interest' हो। उदाहरणका लागि, मान्नुहोस् Nifty को Option Chain मा:

  • सबै Put अप्सनहरूको कुल OI = ५०,००,००० छ
  • सबै Call अप्सनहरूको कुल OI = ४०,००,००० छ
  • त्यसोभए, PCR = ५०,००,००० / ४०,००,००० = १.२५

High PCR vs Low PCR: सेन्टिमेन्टको अर्थ

धेरैजसो ट्रेडरहरू यहाँ गल्ती गर्छन्। याद राख्नुहोस्, Option Chain मा OI को डेटा ठूला संस्थागत लगानीकर्ताहरू (Big Players) द्वारा बनाइन्छ।

१. PCR > १.१ (Bullish): यदि PCR १.१ भन्दा माथि छ भने, यसको अर्थ पुटको तर्फ OI बढी छ। तर यहाँ एउटा पेच छ—धेरैजसो रिटेल ट्रेडरहरू यसलाई 'बुलिश' ठान्छन्, जबकि ठूला अपरेटरहरूले पुटलाई बेचिरहेका (Write) हुन्छन्। यदि PCR लगातार बढिरहेको छ भने, मार्केटमा सर्ट-कभरिङका संकेतहरू मिल्न सक्छन्। २. PCR < ०.९ (Bearish): यदि PCR ०.९ भन्दा कम छ भने, यसको अर्थ मार्केटमा रेजिस्टेंस बलियो छ। यहाँ ठूला ट्रेडर्सले २५००० को स्तरमा एउटा बलियो Call wall बनाइरहेका हुन्छन्। ३. ०.९ देखि १.१ को बीचमा (Neutral): यो रेन्जले कन्सोलिडेसनलाई दर्शाउँछ। यस्तो समयमा CPR को ब्रेकआउटमा ट्रेड गर्नु सबैभन्दा सुरक्षित रहन्छ।

Option Chain सँग तालमेल: एउटा उदाहरण

मान्नुहोस् कि Nifty २४,८०० मा ट्रेड गरिरहेको छ। CPR अनुसार यो एउटा सपोर्ट हो। अब तपाईं Option Chain हेर्नुहुन्छ:

  • २४,७०० को स्ट्राइक प्राइस मा धेरै Put OI बिल्ड-अप भइरहेको छ।
  • PCR १.२० मा छ।
  • यसको अर्थ २४,७०० मा एउटा बलियो 'पुट वाल' छ। यदि मार्केट CPR को नजिक आउँछ र PCR बढ्छ भने, यो एउटा शानदार 'Buy' सिग्नल हो। यहाँ तपाईंको Stop-loss CPR को तल हुनुपर्छ।

रिटेल ट्रेडर्सका सामान्य गल्तीहरू

१. केवल PCR मा ट्रेड गर्नु: कहिल्यै पनि एउटा मात्र इन्डिकेटरमा निर्भर नबन्नुहोस्। CPR, EMA, र ATR को कम्बिनेसन प्रयोग गर्नुहोस्। २. अन्तरविरोधी डेटालाई बेवास्ता गर्नु: यदि PCR बुलिश छ तर मार्केट CPR को तल ट्रेड गरिरहेको छ भने, जबरजस्ती ट्रेड नलिनुहोस्। ३. एक्सपायरीको नजिक ट्र्याप: एक्सपायरीको दिन PCR धेरै तीव्र गतिमा परिवर्तन हुन्छ। Delta र Theta डिकेका कारण डेटा धेरै अस्थिर हुन सक्छ।

Key Takeaways

  • PCR = टोटल पुट ओआई / टोटल कल ओआई।
  • १.१ भन्दा माथिको PCR ले मजबुतीको संकेत दिन्छ, यदि मार्केट CPR को माथि छ भने।
  • ०.९ भन्दा कमको PCR कमजोरीको संकेत हो।
  • Option Chain लाई सधैं प्राइस एक्सन र CPR लेभल्सका साथ जोडेर हेर्नुहोस्।
  • मार्केटमा कुनै पनि इन्डिकेटरले 'ग्यारेन्टी' दिँदैन, सधैं Stop-loss को पालना गर्नुहोस्।

अस्वीकरण: यो लेख केवल शैक्षिक उद्देश्यका लागि हो र यसलाई वित्तीय सल्लाह नमान्नुहोस्; F&O ट्रेडिङमा जोखिम समावेश हुन्छ।

#PCR#TradingEducation#NIFTY#CPR#OptionChain